Met het Handboek kun je zelf aan de slag, maar het kan ook zinvol zijn samen met een coach te kijken hoe je een leuker, stressvrijer, leven kunt bewerkstelligen. Maar ja, hoe vind je die? Waar moet je op letten? Deze en andere vragen behandel ik in dit blog.

Aandachtspunten

Goede relatie
Uit veel onderzoek blijkt dat het succes van een coachtraject voor een groot deel afhangt van de relatie tussen coach en cliënt (ook wel coachee genoemd). Oftewel hoe goed kun jullie met elkaar overweg, is er voldoende vertrouwen, is de chemie zodanig dat er ruimte tot groei en verandering ontstaat. Kanttekening daarbij is wel dat een ‘goede relatie’ betekent dat de coach en de cliënt vriendjes worden. Het is de taak van de coach om voldoende professionele afstand te houden. Soms moeten er ook harde noten gekraakt worden en die ruimte moet er wel zijn.

Opleiding
Dat gezegd hebbende is het van groot belang dat de coach een gedegen opleiding heeft genoten. Bij goede opleidingen leert de coach-in-opleiding niet alleen interessante methoden en technieken. Bijna nog belangrijker is dat de coach in opleiding leert te werken met zijn/haar belangrijkste instrument: zichzelf. Ieder mens is getekend door het leven. Aangeboren eigenschappen, opvoeding, omgeving, opleiding, sociale relaties, ziekte en dood beïnvloeden de coach. De manier waarop de coach nature (aangeboren eigenschappen) en nurture (opvoeding en andere levenslessen) is gevormd, bepaalt in zekere mate de manier waarop deze anderen begeleid.

Tijdens mijn opleiding tot coach bij De Baak werd ik eerst genadeloos maar liefdevol op de pijnbank gelegd. Door ervaren trainers en mede-studenten werd ik in een veilige omgeving laag voor laag afgepeld. Nuttig voor het coachvak maar vooral ook ongelooflijk leerzaam. Een goede opleiding leert je je valkuilen kennen, je sterktes, zwaktes, gevoeligheden alles komt aan bod. Een goede coach opleiding vraagt vanwege de intensiteit en kwaliteit een fikse investering in tijd en geld maar is het dubbel en dwars waard. Niet alleen voor de coach zelf maar vooral voor zijn/haar cliënten. Let daar dus op bij het selecteren van een coach.

Goede opleidingen zijn bijvoorbeeld die van Schouten en Europees Instituut/De Baak. Op de website van de Nederlandse Orde van Beroepscoaches (NOBCO) vind je een lijst met opleidingen die het EQA keurmerk hebben.

Selecteren
Als gezegd is de coach/cliënt verhouding erg belangrijk. Het is daarom goed en volstrekt normaal om uit een aantal potentiële coaches te kiezen. Neem daar de tijd voor en kies niet de eerste de beste. Selecteer bijvoorbeeld drie potentiële coaches op basis van hun websites en ga daar, kort, een gesprek mee aan. Zeg gewoon eerlijk dat je een aantal coaches overweegt en dat je daarom graag een kennismakingsgesprekje wil. Houd er rekening mee dat dit echt kort is. Een tien minuten  is voldoende om wederzijds een gevoel te krijgen of er voldoende klik is. Zie het als een soort speeddaten. Het is puur als kennismaking bedoeld waarbij je niet, of maar heel beperkt, inhoudelijk ingaat op de uitdaging(en) waarvoor je een coach zoekt.

Wees bij de selectie ook kritisch naar jezelf. Je zoekt geen vriend(in) maar iemand die je professioneel, maar warm en betrokken begeleid. Soms is het bijvoorbeeld verstandig om een coach te selecteren waarvan je vermoedt dat deze je zal prikkelen en stevig genoeg is om bijvoorbeeld geen genoegen te nemen met je gebruikelijk uitvluchten. Houd er rekening mee dat een goede coach er soms ook voor zal kiezen niet met je in zee te gaan. Het komt niet vaak voor, maar het is goed dat het gebeurt. Zo heb ik bijvoorbeeld na het beëindigen van een moeilijke relatie even een half jaar geen cliënten met relationele uitdagingen aangenomen.

Een kennismakingsgesprek is overigens iets anders dan een intake-gesprek. Bij het laatste hebben jij en de coach al besloten samen een traject in te gaan. De intake is het eerste gesprek van een reeks. Als je wil weten hoe een coachtraject kan verlopen lees dan de bijlage uit mijn boek. Die is bedoeld voor coaches maar geeft jezelf ook een beeld van de stappen binnen een coachtraject.

Er zijn een aantal websites waar je een coach of eerstelijns psycholoog kunt zoeken. Bijvoorbeeld op de sites van de opleidingen die ik eerder noemde. Op coachfinder.nl (een initiatief van Psychologie Magazine) vind je ook aardig wat coaches. Verder kun je gewoon eens goed in de buurt kijken, een goede coach is soms dichterbij dan je denkt.

Het echte werk doe jezelf
Mijn ervaring is dat, uitzonderingen daargelaten, drie tot vijf coachgesprekken voor de meeste uitdagingen voldoende is om je op weg te helpen. Het idee is dat je tussen de gesprekken door op basis van oefeningen en wat er besproken is met jezelf aan de slag gaat. De gesprekken zijn er om bijvoorbeeld knelpunten te bespreken en samen te klankborden.

Wat kost een coach?

Coaching is een onbeschermd vak. Dat betekent dat jan en alleman een bordje op de deur kan timmeren en mensen mag gaan coachen. Daarbij gaat regelmatig wat mis en dat levert dan soms negatieve pers op voor de beroepsgroep als geheel. Dat is jammer. Dat gezegd hebbende, wat mag een goede coach nu eigenlijk kosten? Dat is heel wisselend. Soms wordt er maar € 35 per uur gevraagd, soms € 150. Een normaal tarief ligt tussen de € 85 en € 125 per uur in de particuliere sector (bedrijven betalen vaak iets meer). De coach krijgt van bijvoorbeeld een tarief van € 85 maar € 70 omdat de btw (21%) moet worden afgedragen. Daar komt bij dat de gesprekken over het algemeen niet alleen veel energie vragen van de cliënt maar ook van de coach. Een gesprek kost altijd voorbereidingstijd en wordt er meestal een gespreksverslag na afloop gemaakt. Een coach is dus meer tijd kwijt dan het gesprek alleen. Daarnaast kun je vanwege de zwaarte van het beroep echt niet de hele dag gesprekken voeren, moet je aan marketing doen, de administratie regelen, investeren in je ontwikkeling en natuurlijk belasting betalen. Een goede ervaren coach met een normale aanloop van cliënten verdient daarom niet meer dan een modaal inkomen. Maar de meeste coaches moeten het met een stuk minder doen.

Maar goed een coachtraject van een aantal gesprekken is best wel een hele investering. Maar als je het serieus aanvliegt dan kan het geweldige inzichten opleveren die je leven in positieve zin voorgoed veranderen. Voor het bedrag wat je kwijt bent aan een sessie met een coach kun je natuurlijk ook lekker uit eten of een nieuwe broek kopen. Een gemiddeld coachtraject kost misschien net zoveel als een weekendje Parijs. Hele bedragen, zeker, maar Parijs levert een mooie herinnering op, met een goed coachtraject verander je je toekomst. Afijn, tot zover het reclameblok, je begrijpt wel wat ik bedoel.

  • Denk aan ‘de klik’

  • Kijk naar de opleiding

  • Kies uit drie coaches

  • Investeer in jezelf

NB: Ik word regelmatig benaderd met de vraag of ik zelf nog coachtrajecten doe. Zeker, ik doe nog coachtrajecten, maar ik werk met name in opdracht van organisaties. Daarbij begeleid ik veel masterclasses en workshops. Ik heb daarom maar heel beperkt ruimte om nieuwe cliënten op te nemen.